Welkomstwoord Vedute door Sjarel Ex

Speech welkomstwoord Vedute door Sjarel Ex, presentatie 26 september 2010 Dames en heren! Voor mij is het vandaag een heel bijzondere dag. Ik spreek eerst hier, in het museum bij u, bij Vedute, waarvan de kern is dat de deelnemers maanden en maanden nadenken over projecten die worden gerealiseerd in een -toch wel kleine doos. Als ik me gemakshalve tot de buitenmaten van de Statenbijbel mag beperken. Later vanmiddag spreek ik een slotwoordje bij de tentoonstelling van AVL in de voormalige Onderzeebootloods. Bijkans de grootst beschikbare (expositie) doos van Europa. In dit geval gebruikt om een persoonlijke utopie -een hoogst eigen interpretatie van de cradle to cradle theorie- uit te testen. Je zou kunnen zeggen een dag getekend door linkse hobby, zowel ontplooit op beperkte schaal als ontplooit op grote schaal. Kleine doos, grote doos, Wat is dat toch met die doos ? Ik herinner mij een hele zomervakantie begin jaren zestig in de doos van de nieuwe wasmachine van mijn moeder. Met broers, zusjes en kinderen uit de buurt. Een van mijn eerste tentoonstellingen als museumdirecteur te Utrecht was een project voor drie musea in Japan, the Mainichi Biënnale. Te tonen in onder meer musea als Het Municipal museum van Tokio en Kyoto. Daar wilde je nog niet dood gevonden worden, en al te veel ervan begrijpen deden ze er daar toen ook nog niet, van die Nederlandse hedendaagse zieleroerselen. Dus ter plekke na het bekijken van alle hopeloze zalen, met de meetlat de maat genomen van de kleinste lift van de drie musea. En toen een houten doos, eigenlijk een kist erbij laten maken die in de kleinste lift van de drie locaties paste. Om bij alle kunstenaars die waren uitgenodigd vervolgens zo'n maat doos op het atelier te bezorgen, Het inrichten ervan was veel werk. Maar het inrichten van de tentoonstelling was logistiek een fluitje van een cent. Na deze vernuftige vorm van doosdenken, enigszins ontleend aan Duchamp, is Van de Mainichi Biënnale overigens nooit meer iets vernomen. Wat is dat toch met die doos ? Preoccupatie met de doos is ongetwijfeld Freudiaans. maar wat is niet Freudiaans ? We kennen allemaal het nu zeer gangbare goede Nederlandse spreekwoord 'out of the box denken' , Het gezegde veronderstelt wat u hier stiekem allemaal wel vermoed, het denken ontwikkelt zich in een ruimte gesloten als een doos. En als die doos geopend wordt, dan gaat ... 'de doos van Pandora' open. Waar toch nog, als we even bij Freud blijven, een aardige kunststroming als het surrealisme uit is voortgekomen. Bezoek onze verzameling ! Toen ik, U merkt het, in deze associatieve gedachtenstroom begon vast te lopen viel mijn oog in de Volkskrant van gisteren op een interview met Coen van Oostrom, projectontwikkelaar ter stede en deelnemer aan Clinton' s Global Initiative, afgelopen week gehouden in New York. Met 1500 anderen, maar toch. En Van Oostram gaf er zelf ook een lezing. Van Oostrom zegt behartenswaardige dingen in de VK en bewijst impliciet in dit interview hoezeer het 'out of the box' denken een Nederlands onderonsje is geworden. De overheid komt er niet uit, is de teneur van het interview, je hebt het bedrijfsleven nodig om het te regelen, waarbij Van Oostrom toelicht: zoals de overheid het aanpakt, dat is te veel een lappendeken. Iedereen doet zijn eigen dingetje, met de beste bedoelingen. En dan komt er iets fraais ter explicatie: Het beleid van de overheid is namelijk moeilijk op te schalen, het is niet 'scalable' , Fantastisch woord. Dachten wij dat we er waren met 'out of the box', krijgen we dit weer, En als het niet 'scalable' is, citeert hij vervolgens de New York Times columnist Thomas Friedman: 'dan is het een hobby. En als je een hobby wilt dan moet je maar modelvliegtuigjes gaan bouwen. Dat lijkt mij trouwens een uitgesproken rechtse hobby, maar dit terzijde Modelvliegtuigjes bouwen dus ... dat nu is denk ik toch een jammerlijk gemiste kans, maar als zodanig een interessante opmerking en misschien ook een reden voor uw bestuur tot zelfreflectie. Want .. Hoe zou de wereld van vandaag er uit zien als Coen van Oostram eergisteren daar in NY ten overstaan van de wereldleiders had gezegd dat alle ideeën om de problemen die de wereld teisteren op te lossen eerst moeten worden uitgedacht in een doos ter grootte van de oude Statenbijbel? En gewezen had op de inmiddels 173 survival kids, survival kids voor de geest, die door toedoen van Vedute en alle betrokken denkers, kunstenaars, architecten, ontwerpers, inmiddels het levenslicht hebben gezien ? Hij had conservatief Amerika onmiddellijk aan zijn voeten gehad. Problemen met een moskee op twee blokken van ground zero waren verschrompeld. De man met het geblondeerde haar, overigens een uitgesproken exponent van denken in een hokjes geest, zou zijn laatste Amerikaanse lezing gegeven hebben. Obama, ook ter plekke, had Coen van Oostram uitgenodigd voor zijn denktank. En daarmee U>>>> Onderschat het niet. Uw weldenkendheid, reeds jarenlang op hoog niveau, neergeslagen in die vele tientallen briljante modellen in een box, dat zou vanwege zijn verbeeldingskracht en voorstellingsvermogen een doorslaggevende rol in de wereld-klimaat-politiek gaan spelen. Dat is weer eens wat anders dan jarenlang ondergronds, met alle fraaie dozen, in onze archieven en depots, waar u overigens van harte welkom bent .... alleen al totdat deze gure Haagse periode van afrekening en onvermogen is overgewaaid. Vedute zou zich dus, stel ik mij zo voor, ten doel moeten stellen om nog meer doorslaggevend rechtse mensen een linkse hobby te bezorgen. Die onweerstaanbare hobby namelijk om nieuwe modellen, visies en utopieën uit te denken, En gedachten over zowel het universum als over het kleinste deeltje, gedachten over zowel een New Babylon als een radicaal volgens Cradle to Cradle ingerichte maatschappij, smoel te geven. De onweerstaanbare hobby dus om je gedachten en je fantasie realistische vormen te geven. Niemand gelooft immers iets voordat hij het ziet. Oftewel Vedute, ga door ... breng de mensen die verbeeldingskracht bij. Al is het ter grootte van een Statenbijbel, En met die 'scalability' komt het met een beetje meer zichtbaarheid vanzelf wel in orde. Waarmee ik u dus gelijk feliciteer met uw eerste stappen op het world Wide Web, waarmee dit doel uiteraard wordt bereikt! Of heb ik, geachte voorzitter Alma Ploeger, daarmee te veel gezegd ? Dank u wel. -SE